20 – ගොණු අන්තර්ගතය (content) බලා ගැනීම

අප පරිගණකයේ භාවිතා කරන ගොණු (files) ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය. එනම්,
1. පාඨ ගොණු (text files) සහ
2. ද්විමය ගොණු (binary files) යනුවෙනි.

මින් text files පරිගණකය තුළ ගබඩා වී ඇත්තේ පහසුවෙන් බලාගත හැකි ආකාරයටයි. සරළ පාඨ සංස්කරණ (text editing) මෘදුකාංග හරහා නිර්මාණය කරන සියලු ම ගොණු text files ලෙස ගබඩා වේ. කෙසේ වෙතත් Microsoft Word, LibreOffice Writer වැනි මෘදුකාංග මගින් නිර්මාණය කරන ලේඛන (document) text files ලෙස හැඳින්විය නොහැකිය. ඊට හේතුව නම් මේවායේ text සමග විවිධ රූපක (images) සහ බහු මාධ්‍ය (multi-media) හැකියාවන් අන්තර්ගත වීම සහ ඒවා පරිගණකයේ ගබඩා කිරීමේදී text වලට අමතර ව ආකෘති කේත (formatting codes) ද අඩංගු වීමයි. Text files වලට උදාහරණ ලෙස .txt, .ini, .cfg, .nfo, .bat වැනි දිගුවක් (extension) සහිත files මෙන් ම විවිධ ක්‍රමලේඛණ භාෂා (programming languages) මගින් ලියා ඇති කේත ගොණු (source code files – .java, .cpp, .html, .php, .sql) දැක්විය හැකිය.

Binary files වල අන්තර්ගතය සාමාන්‍යයෙන් text editing මෘදුකාංගයක් හරහා විවෘත කර බැලිය නොහැක. Images සහ multi-media files මේ යටතට ගැනෙන අතර සියලු ම මෘදුකාංග ද binary files වේ.

උදාහරණ:
Images – .jpg, .gif, .png, .psd (Photoshop), .cdr (CorelDraw) වැනි රූපක ගොණු සහ සංස්කරණ මෘදුකාංග ගොණු
Audio – .mp3, .wav, .cda වැනි ශ්‍රව්‍ය ගොණු
Video – .mp4, .avi, .mkv, .wmv, .ogg වැනි දෘශ්‍ය ගොණු
Documents – .doc, .docx, .xls, .ppt, .odt, .odc, .pdf වැනි කාර්යාලීය මෘදුකාංග කට්ටල හරහා නිර්මාණය කරන ගොණු
Software – .exe, .com, .ddl, .jar වැනි ගොණු මෙන් ම සියලු ම Linux commands ද අයත් වේ.
Others – .zip, .rar, .tgz, .gz, .7z වැනි සම්පීඩන (compressed) ගොණු සහ විවිධාකාර මෘදුකාංග හරහා නිර්මාණය වන ගොණු (.img, .nrg, .bin)

සටහන: Windows පරිසරය තුළ සරළ text files නිර්මාණය සඳහා Notepad, Notepad++ වැනි මෘදුකාංග ද Linux හි gedit, kate, vi, emacs වැනි මෘදුකාංග ද යොදා ගනී. ක්‍රමලේඛණ භාෂා මගින් කේත ගොණු ලිවීමට විවිධ මෘදුකාංග නිර්මාණය වී ඇත. ඒවා පොදුවේ Integrated Development Environments (IDE) ලෙස හඳුන්වයි.

Linux මෙහෙයුම් පද්ධතිය තුළ text files සඳහා සුවිශේෂ ස්ථානයක් හිමි වී ඇත. ඊට හේතුව නම් Linux හි සියලු සැකසුම් (settings) සහ වින්‍යාස (configurations) text files තුළ පමණක් අන්තර්ගත කර තිබීමයි. මෙහිදී Windows මෙහෙයුම් පද්ධතිය මෙන් Registry එකක් භාවිතා කිරීම සිදු නොවේ.

Linux command line හි text files වල අන්තර්ගතය (content) බලා ගැනීම සඳහා commands තුනක් යොදාගත හැකිය. ඒවා එකින් එක ගෙන බලමු.

cat

කුඩා text files වල අන්තර්ගතය බලා ගැනීමට යොදාගනී. ප්‍රතිදානය පාලනය (output control) කල නොහැකි බැවින් විශාල text files සමග යොදා නොගැනේ. (cat command හි වෙනත් භාවිතාවන් ද ඇති අතර ඒවා ඉදිරියේදී සාකච්චා කෙරේ.)

cat command
cat command

more

Text file එකක් කිසියම් පාලනයක් (control) සහිත ව පිටු (pages) වශයෙන් බලා ගැනීමට යොදාගනී. more command යටතේ පිටු අතර ගමන් කල හැක්කේ ඉදිරියට පමණි. මෙහිදී ඊළඟ පිටුවට යාම සඳහා Space-bar ද එක පේළියක් ඉදිරියට යාමට ↵ key ද භාවිතා කල හැකිය. Command එකෙන් ඉවත් වීමට q යතුර ඔබන්න.

more command
more command

more command සමග යොදාගත හැකි options බොහොමයක් ඇති නමුත් වඩා වැදගත් options කිහිපයක් පිලිබඳ පමණක් සලකා බලමු.

-x (x >= 1) :- පිටුවක පෙන්විය යුතු උපරිම පේළි සංඛ්‍යාව මෙමගින් දැක්විය හැක.
-s :- පිටු පෙන්වීමේදී හිස් පේළි (multiple empty lines) කිහිපයක් තනි එකක් පෙන්වීමට අවශ්‍ය නම් මෙම option එක ලබාදෙන්න.
+x (x >= 1) :- File content පෙන්වීම ආරම්භ කල යුතු පේළිය දක්වයි.

ඉහත options යොදා ගන්නා ආකාරය පහත උදාහරණ මගින් දක්වා ඇත.

more -10
more -10
more -s
more -s
more +5
more +5

less

මෙයද file content පිටු  වශයෙන් බලා ගැනීමට යොදා ගන්නා command එකක් වන අතර more command මෙන් නොව ඉදිරියට මෙන්ම පසුපසට ද පිටු අතර ගමන් කල හැකිය. ඉහත more command හි options සියල්ල less command සමග එලෙස ම භාවිතා කල හැකි අතර, පිටු සැරිසැරුම (page navigation) සඳහා යොදාගන්නා keyboard shortcuts කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

Page Up හෝ b :- පෙර පිටුවට යාම  (scroll back one page)
Page Down හෝ Space-bar :- ඊළඟ පිටුවට යාම (scroll forward one page)
:- පිටුවේ පේළියක් ඉහළට යාම (scroll up one line)
:- පිටුවේ පේළියක් පහළට යාම (scroll down one line)
G :- ගොණුවේ අවසානයට යාම (Move to end of file)
g හෝ 1G :- ගොණුවේ මුලට යාම (Move to beginning of file)
/word හෝ ?word :- word ලෙස කිසියම් පාඨයක් (text) ලබාදීමෙන් එම පාඨය ගොණුව තුළ පවතින ස්ථාන සෙවීමට (search) හැකිය. මෙහිදී සාමාන්‍යයෙන් capital-simple භේදය නොසලකා හැරේ. / මගින් ඉදිරියට සෙවීම (forward search) ද ? මගින් පසුපසට සෙවීම (backward search) ද කල හැකිය. අදාළ වචනය (word) ලබා දී ↵ key එබීමෙන් පසු සෙවීම ආරම්භ වේ.
n :- සෙවීම කල දිශාවට සාපේක්ෂ ව අදාළ පාඨය (text) ගොණුව තුළ පවතින ඊළඟ ස්ථානය (ඉදිරියට) සෙවීම සිදු කරයි. (search next)
N :- සෙවීම කල දිශාවට සාපේක්ෂ ව අදාළ පාඨය (text) ගොණුව තුළ පවතින පෙර ස්ථානය (පසුපසට) සෙවීම සිදු කරයි. (search previous)
q :- less command එකෙන් ඉවත් වීමට යොදා ගනී.

One thought on “20 – ගොණු අන්තර්ගතය (content) බලා ගැනීම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Google photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )