32 – පාඨ ගොණු සංස්කරණය (Text File Editing) (4 කොටස)

vi(m) සමගින් මූලික සංස්කරණ (basic editing) කාර්යයන් සිදු කිරීම

Text editing වලදී මූලික වශයෙන් අලුතින් වචන/අකුරු ඇතුළත් කිරීම, ඉවත් කිරීම සහ වෙනත් තැනකට පිටපත්/තැන්මාරු කිරීම සිදු කරනු ලබයි. vi මගින් ඊටම ආවේනික වූ සුවිශේෂ ක්‍රමයකට මේ සියලු කාර්යයන් සඳහා සහයෝගය දක්වයි. කිසියම් සංස්කරණ කටයුත්තකදී අතපසුවීමක් වීමක් සිදුවුවහොත් එය පෙර තත්ත්වයට ගෙන ඒම u (undo) විධානය මගින් කල හැකිය. සම්මත ලෙස u එක්වරක් ක්‍රියාත්මක කල විට අවසානයට ලබාදුන් විධානය/යතුරු ලියනය කල පාඨ අහෝසි වන අතර u කිහිපවරක් යෙදීමෙන් පියවර කිහිපයක් පසුපසට යා හැකිය.

Text (පාඨ) ඇතුළත් කිරීම (insert)

මේ සඳහා i (insert) යතුර ඔබා යතුරු ලියනයක් (type writer/insert mode) ලෙස යොදාගැනීම කල හැකිය. මෙහිදී cursor (දර්ශකය) පිහිටි ස්ථානයෙහි text ඇතුළත්වීම සිදුවේ. i විධානය ලබාදීමට පෙර අවශ්‍ය ස්ථානයට cursor ගෙනයාම කල යුතුය. පේළියේ අගට ඇතුළත් කිරීමට අවශ්‍ය නම් i වෙනුවට a (append) විධානය යොදාගත හැකි නමුත් ඊට පළමුව cursor පේළියේ අගට ගෙනයාමට සිදුවන නිසා, A යතුර එබීමෙන් පේළියේ අග cursor පිහිටුවීම සහ type කිරීම කරගෙන යාමට එකවර ඉඩ සලසා ඇත. Type කිරීම අවසන් කල පසු Esc එබීමෙන් නැවත command mode වෙත පිවිසිය හැකිය.

අලුත් හිස් පේළියක type කිරීම කරගෙන යාමට o (open) විධානය යොදාගත හැකිය. මෙහිදී O මගින් දැනට සිටින පේළියට ඉහළින් (above) ද o මගින් දැනට සිටින පේළියට පහළින් (below) ද නව හිස් පේළියක් (empty line) ආරම්භ කිරීමට පිළිවන.

Text මකා දැමීම (delete)

මේ සඳහා x සහ d යතුරු යොදාගැනෙන අතර x මගින් අකුරු ද d මගින් පේළි ද මකා දැමීම කල හැකිය. x සහ d පෙර ලිපියේ දැක්වූ පරිදි ගුණිත ලෙස යොදාගනිමින් අකුරු/පේළි කිහිපයක් ඉක්මණින් එකවර මකා දැමීමට පිළිවන. x සහ d යොදාගත හැකි ආකාර කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත. (මින් බහුතරයක් පෙර ලිපියේ හඳුන්වාදුන් cursor චලනයට (movement) සම්බන්ධ යතුරු හා බැඳී ඇත.)

x - Cursor පිහිටි අකුර මකා දැමීම.
nx (n=1,2,3,...) - Cursor පිහිටුමේ සිට අකුරු n ප්‍රමාණයක් ඉදිරියට මකා දැමීම.
dd - Cursor පිහිටි සම්පූර්ණ පේළිය මකා දැමීම. (පේළිය තුළ cursor ඇති ස්ථානය මෙහිදී වැදගත් නොවේ.)
ndd (n=1,2,3,...) - Cursor පිහිටි පේළියද ඇතුළත් ව පේළි n ගණනක් මකා දැමීම.
dw - Cursor පිහිටුමේ සිට ඊළඟ වචනයේ ආරම්භය තෙක් අකුරු මකා දැමීම.
dnw (n=1,2,3,..) - Cursor පිහිටුමේ සිට ඉදිරියට වචන n ගණනක් මකා දැමීම.
d$ - Cursor පිහිටුමේ සිට පේළියේ අග දක්වා මකා දැමීම.
d0 (0-zero) - Cursor පිහිටුමේ සිට පේළියේ ආරම්භය දක්වා මකා දැමීම.
d^ - Cursor පිහිටුමේ සිට හිස්තැන්ද ඇතුළත්ව ඊළඟ අකුර/සංකේතය දක්වා මකා දැමීම.
dG - Cursor පිහිටි පේළියද ඇතුළත් ව ගොණුවේ අග දක්වා පේළි මකා දැමීම.
dnG (n=1,2,3,...) - Cursor පිහිටි පේළියද ඇතුළත් ව ගොණුවේ අග දක්වා පේළි n ගණනක් මකා දැමීම.

අකුරු/වචන ආදේශ කිරීම (character/word replace)

වචනයක අක්‍ෂර වින්‍යාසය (spelling) නිවැරදි කිරීම හෝ වෙනත් වචනයක් ආදේශ කිරීම වැනි අවස්ථා වලදී සම්පූර්ණ ලෙස වචන/අකුරු මකා දමා නැවත ඇතුළත් කිරීම තරමක් වෙහෙසකර කාර්යයකි. මෙහිදී ආදේශනය පහසුවෙන් සිදු කිරීමට replace (r) සහ change (c) විධාන ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ. r මගින් එක් අකුරක් ද c මගින් වචන එකක් හෝ කිහිපයක් ද වෙනස් කල හැකිය. Replace විධානය ලබාදීමට පෙර වෙනස් කල යුතු අකුර මත cursor පිහිටුවා r යතුර ඔබන්න. නව අකුර type කල විගස නැවතත් command mode එකට මාරුවීම සිදුවේ. Change විධානය බොහෝවිට w සමග යෙදේ. කිසියම් වචනයක අවශ්‍ය ස්ථානයේ cursor පිහිටුවා cw ලෙස විධානය ලබාදීමෙන් cursor පිහිටුමේ සිට ඉදිරියට ඊළඟ වචනය තෙක් ඇති අකුරු මැකීගොස් නැවත type කිරීමට ඉඩ ලැබේ. වචන කිහිපයක් එකවර වෙනස් කිරීමට cnw ලෙස ලබාදෙන්න. මෙහි n මගින් වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය වචන ගණන දැක්වේ. Type කිරීම අවසන් වූ පසු Esc යතුර ඔබා නැවත command mode වෙත පිවිසිය හැකිය.

Text පිටපත් කිරීම/කපා දැමීම සහ ඇලවීම (copy/cut and paste)

Text මකා දැමීම සඳහා යොදාගත් delete (d) විධානය මගින් සත්‍ය වශයෙන් ම සිදුවන්නේ එම වචන/පේළි කපා දැමීමයි (cut). මෙසේ කපා ඉවත් කරන වචන තාවකාලිකව පරිගණක මතකයේ රැඳී පවතී. ඊට අමතර ව පිටපත් (copy) කරන වචන/පේළි ද මෙහි ගබඩා වී පවතී. එය අප clipboard ලෙස හඳුන්වයි. මේ නිසා  පිටපත් කල/කපාගත් දෑ වෙනත් ස්ථානයක ඇලවීම (paste) කල හැකිය. vi තුළ පිටපත් කිරීම (copy) සඳහා yank (y) විධානය යොදාගනී. Delete විධානය මෙන්ම yank විධානයද ආකාර කිහිපයකට වඩාත් කාර්යක්‍ෂම ලෙස භාවිතා කිරීමට පිළිවන. පහත දක්වා ඇත්තේ එසේ yank විධානය ලබාදිය හැකි ආකාර කිහිපයකි.

yy - Cursor පිහිටි පේළිය පිටපත් කිරීම.
nyy (n=1,2,3,...) - Cursor පිහිටි පේළිය ද ඇතුළත් ව පේළි n ගණනක් පිටපත් කිරීම.
yw - Cursor පිහිටුමේ සිට ඊළඟ වචනයේ ආරම්භය තෙක් අකුරු පිටපත් කිරීම.
ynw (n=1,2,3,...) - Cursor පිහිටුමේ සිට ඉදිරියට වචන n ගණනක් පිටපත් කිරීම.
y$ - Cursor පිහිටුමේ සිට පේළියේ අග දක්වා පිටපත් කිරීම.
y0 (0-zero) - Cursor පිහිටුමේ සිට පේළියේ ආරම්භය දක්වා පිටපත් කිරීම.
y^ - Cursor පිහිටුමේ සිට හිස්තැන්ද ඇතුළත්ව ඊළඟ අකුර/සංකේතය දක්වා පිටපත් කිරීම.
yG - Cursor පිහිටි පේළියද ඇතුළත් ව ගොණුවේ අග දක්වා පේළි පිටපත් කිරීම.
ynG (n=1,2,3,..) - Cursor පිහිටි පේළියද ඇතුළත් ව ගොණුවේ අග දක්වා පේළි n ගණනක් පිටපත් කිරීම.

ඉහත cut/copy කරගත් වචන/පේළි අපට අවශ්‍ය ස්ථානයක ඇලවීම සඳහා paste (p) විධානය යොදාගනී. මෙහිදී අප පේළි cut/copy කර ඇත්නම් p මගින් දැනට cursor ඇති පේළියට යටින් ඇලවීම (paste) සිදුවේ. P මගින් cursor ඇති පේළියට උඩින් ඇලවීම කල හැකිය. වචන පමණක් paste කිරීමේදී p මගින් cursor එකට දකුණු පසින්ද P මගින් cursor එකට වම් පසින්ද ඇලවීම සිදුවේ.

වැදගත්: Cut/Copy/Paste/Change/Replace විධාන ලබාදීමේදී command mode තුළ සිටීම අනිවාර්යය වේ. නැතහොත් ඔබ type කරන දෑ cursor පිහිටි ස්ථානයෙහි ඇතුළත්වීම (insert) සිදුවේ.

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Google photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )